23 Ağustos 2010 Pazartesi

Eğitim

05:33 | Gönderen Admin | Kaydı Düzenle
KÖPEK EĞİTİM ALANLARI
Bu bölümde köpeklerin bizlere hangi alanlarda yardımcı olduğunu anlatmaya çalışacağım.
Hemen hemen her ırk kendine özgü meziyetlere sahiptir ve eğitimin türüne ve amacına göre ırklar arasından seçim yapılır.Örneğin bir koruma eğitiminde koruma içgüdüsü yüksek olan köpeklerin "Alman Çoban Köpeği" - "Doberman" veya "Rottweiller" ın seçilmesi gibi.Koruma eğitimi için elbetteki "Golden Retriver " veya bir  "Kaniş"  düşünülemez.Yada "Narkotik Eğitimi " için "Golden Retriever" - "Labrador Retriever"-"Cocker Spaniel" -"Alman Çoban Köpeği" gibi koku alma duyusu yüksek ve insanlar ile kolay uyum sağlayan köpeklerin seçilmesi gibi.Eğitim verilmesi düşünülen alan için ugun ırk seçildikten sonra bu ırk arasında görevini mükemmel bir şekilde yerine getireceğine inanılan köpekleri seçmeye sıra gelir.Düşünülen adaylar arasında testler uygulanır ve başarılı olanlar eğitime kabul edilir.Bu seçim aşamasında hem eğitmenin köpeğine uygulayacağı hem de köpeğin eğitim anında uygulayacağı  vasıfların bulunup bulunmadığına bakılır.Mesela "Narkotik Eğitimi" veya "Bomba Eğitimi" için köpekde aranılan en büyük özellik köpeğin yüksek derecede oyun oynama isteği içinde olması ve koku alma duyusun iyi derecede olmasıdır."Koruma Eğitimi" için istenen en büyük özellik ise savaşma,koruma iççgüdüsü ve hepsinden önemlisi cesarettir. 
İşte bu aşamalardan geçen köpek eğitime kabul edilir ve eğitmeni tarafından görevini en uygun şekilde yapması için eğitilir.
Köpekler bizlere birçok konuda yardımcı olmaktadırlar,kaybolan eşyalarımızı bulmadan,terliğimizi getirmeye kadar.Yakın zamanda 17 Ağustos depreminde ise köpeklerin nasıl çalıştığını hepimiz gördük ve onların değerini daha iyi anladık.
Şimdi gelin köpeklerin hangi alanlar dahilinde bizlere yardımcı olduğunu ve bu eğitimlerin nasıl yapıldığını fazla derine girmeden sizlere açıklayalım.Böylece bu eğitimler hakkında bilgi alarak yanlış düşüncelerinizi düzeltelim  yada sorularınıza cevap bulalım.   
Köpeğin Bizlere Yardımcı Olduğu Temel Alanlar.
  • Koruma Eğitimi.
    Asayiş.(Polis Köpeği) Bekçi. (Alan Koruma) Bodyguard.(Yakın Koruma) Eşya Koruma Eğitimi.
  • Savaş Köpeği Eğitimi.
  • Narkotik Eğitimi.
  • Bomba Eğitimi.
  • Mayın Arama Eğitimi.
  • İz Takip Eğitimi.
  • Çoban Köpeği Eğitimi.
  • Arama&Kurtama Eğitimi.
    Çığ Arama Eğitimi. Deprem&Yıkım Arama Eğitimi. Göl Arama Eğitimi..
  • Rehber Köpek Eğitimi.
  • İşitme Engelliler İçin Eğitim.
  • Bedensel Engelliler İçin Eğitim. (Tekerlekli Sandelye Kullanan Kişiler)
  • Av eğitimi.
  • Soyu Tükenmekte Olan yada Koruma Altına Alınacak Av Hayvanlarının Bulunması İçin Eğitim.
  • Yiyecek Maddesi Arama Eğitimi.(Sınırlarda Ülkeye Yiyecek Maddesi Sokulmaması İçin Arama Eğitimi)
  • Yangın Sebebi Bulma Eğitimi.
  • Kızak Köpeği Eğitimi.
Opsiyona Bağlı Eğitimler.
  • Temel İtaat Eğitimi.
  • İleri İtaat Eğitimi.
  • Schutzhund Eğitimi.
  • Agility Eğitimi.
  • Fly Ball Eğitimi.
  • Frizbi Eğitimi.
  • Kaybolan Eşyayı Bulma Eğitimi.
  • Sempatik Komutlar Eğitimi.
TEMEL İTAAT EĞİTİMİ
Her köpeğin mutlaka alması gereken eğitimdir.Bütün görev köpekleri temel ve ileri itaat eğitimi altındadır.Köpeğin görevi ne olursa olsun temel itaat  eğitimini almadan görevini yapamaz.Temel itaat eğitimi köpeğin öğrenmeyi öğrenme aşamasıdır.Bu eğitim dönemi içinde köpeğin sahibine itaat etmesi için gerekli komutlar ve davranışlar öğretilir.
Eğitimin başarılı olabilmesi için köpeğin sosyalleşmesi maximum düzeyde olmalıdır,sosyal bir köpek sahibi olmak eğitimli bir köpek sahibi olmaktan çok daha önemlidir.Bu yüzden   köpek sahibinin temel itaat eğitimine kadar yavruyu olabildiği kadar sosyalleştirmesi ve ona dünyayı tanıtması gerekir,aksi takdirde yeteri kadar sosyal olmayan bir yavru köpek eğitimde başarı sağlamayacak ve sorunlara yol açacaktır.Eğer köpeğinizde sosyal davranış sorunları gözlemledi iseniz hiç vakit kaybetmeden bu sorunların önüne geçmeniz gerekir.Ancak sorunlar çözüldükten sonra köpeğiniz temel itaat eğitimi için hazır olacaktır. 
Temel itaat eğitimine giriş yaşı altı ila oniki ay arasında olabilir.Koruma eğitimi için hazırlanan köpeğe temel itaat eğitimi,köpeğin koruma ve kendine güven duygusunun zayıflatılmaması için onikinci ay  içinde verilmeli ancak bu ana kadar köpek koruma içgüdüsü ve cesaretini kuvvetlendirmek için çalıştırılmalı ve  temel itaat komutlarına alıştırılmalıdır.
Eğer köpek görev için değil, arkadaşınız olacaksa eğitimine altıncı ay içinde başlayabilirsiniz ancak bu ana kadar yani sekizinci haftadan başlayarak köpeğinize komutları kesinlikle zorlamadan ve oyun arasında en fazla beş dakikanızı ayıyarak öğretebilirsiniz..Bu anlar köpeğinizle geçirdiğiniz en güzel ve eğlenceli günlerdir,unutmayın ki o henüz çok genç,şu an bebeklik döneminde ve bir bebekten olağanüstü bir hafıza veya düşünce bekleyemeyiz.Şu anlar köpeğinizin birşey anlamadığını düşünmeyin çünkü siz farkında olmasanız bile köpeğiniz öğrenmeye başladı ,önemli olan ona doğru hareketleri öğretmek ve geliştirmek yalnız sabır ile, her şey yavaş yavaş olacak
Temel itaat eğitiminde köpeğiniz size itaat etmeyi öğrenir ve verdiğiniz komutları uygulamaya çalışır.Bu eğitim dönemi içinde köpeğiniz yedi adet temel komut öğrenecektir.Köpeğin bu komutlara tamamen uyum süresi 30-40 gün arasındadır.Temel itaat eğitimi için verilen esas süre yirmibir gündür.Ancak bu süre çoğu köpek sahibinin, köpeğini yeteri kadar sosyalleştiremediği ve bu yüzden köpeğin, eğitime ve dış dünyaya yeteri kadar uyum sağlayamadığı için süre uzamaktadır.
Burada bir kez daha tekrar etmekte fayda görüyorum.Köpeğinizin eğitimde başarılı olması ve onunla ömür boyu rahat bir yaşam istiyorsanız yavru köpeğinize dünyayı ve insanları çok iyi tanıtmalı ve bu alanlardaki sorunlarını çözmelisiniz.bu sorunlar çözüldükten sonra köpeğinizi temel itaat kursuna vermelisiniz.
  1. Yürüme-Yavaş Yürüme-Hızlı Yürüme-Koşma.Sol yanınızda sizinle uyumlu olarak,gevşek kayışta yürüme.
  2. Otur.
  3. Yat.
  4. Gel.
  5. Otomatik oturuş.Siz durduğunuz anda köpeğinizde durarak oturur.
  6. Yerinde kal.Sol yanızda yürüyen köpeğinize komut vererek onu ayakta bekletebilirsiniz.
  7. Dur.Size doğru gelen köpeğinizi komutunuz ile ileride durdurabilirsiniz.
Eğitimde yanlış olarak bazı eğitmenler   "Bekle" komutunu kullanırlar.Örneğin köpeğe "Otur" veya "Yat" komutunu verdikten sonra ayrıca "Bekle" komutunu verirler ve köpek bu komuta uyar.Yukarıda da  gördüğünüz üzere "Bekle" komutu sıralamada yer almamıştır,çünkü bu komut eğitim için gereksizdir.Zaten köpeğinize "Otur" - "Yat" -"Yerinde Kal" ve "Dur" komutunu verdiğiniz anda köpeğimizden bir dahaki komuta kadar komutu uygulamasını istemekteyiz.Bu yüzden köpeğimize komut vererek yanından ayrıldığımız anda köpeğimiz hareket etmeyerek yeni komutlarımızı beklemelidir.
Temel itaat eğitiminde köpek yedekli olduğu halde yukarıdda sayılan komutlarınıza itaat etmektedir.Köpeğinizin tasmasını çıkardığınız ve onu serbest bıraktığınız anda köpeğinizin komutlara cevap verme oranı düşer hatta başlarda biraz cevap verirken ileride hiç vermeyebilir.Bunun için trafiğin ve insanların yoğun olduğu bölgede köpeğinizi serbest bırakmamak uygun bir davranış olacaktır.Eğer köpeğinizin tasmasız olarakda komutlarınıza uymasını isterseniz itaat eğitiminin bir üst basamağı olan ileri itat eğitimine geçmelisiniz.

İLERİ İTAAT EĞİTİMİ
Temel İtaat eğitimini başarı ile bitiren köpek ileri itaat eğitimi için hazırdır.Bu eğitim devresi içinde köpeğiniz temel itaat eğitiminde öğrendiği komutları tasmasız yani yedeksiz olarak uygulayacaktır.
İleri itaat eğitimi almış bir köpek ile soğuk kış günlerinde eliniz cebinizde gezebilir veya köpeğinizi  uzaktan kontrol edebilirsiniz..Köpeğin öğreneceği komutlar bir önceki eğitim basamağında öğrendiği komutların tekrarıdır.Aradaki fark sadece köpek ile aranızda tasmanın bulunmayışıdır.Aslında ileri itaat eğitimi denildiğinde köpeğin temel itaat sonrası öğreneceği herşeyi akla getirmek daha uygun olacaktır.Çünkü köpek öğrenmeyi öğrenmiştir ve bu tarihten sonra öğretilecek her komut ileri itaat niteliği taşır.
Örneğin bir retrive komutu veya takla,ölü numarası,engel üzerinden atlama gibi komutlar ve beceriler ileri itaat kapsamındadır.
Eğitim süresi yine otuz ila kırgün arasında değişir,daha uzunda olabilir.Bu sürelerden daha kısa zamanda verilen eğitim yeterli çalışma olmadan başarı sağlayamaz.
İleri itaat eğitimi almayan köpek koruma,narkotik,bomba eğitimi  gibi görevleri yeteri  kadar iyi bir şekilde yerine getiremez.Özellikle koruma eğitimi için köpeğin mutlaka ileri itaat eğitimini almış olması gerekir.Aksi takdirde istenmeyen bir saldırıda köpeğinizin komutunuza cevap vermeyeceğinden emin olabilirsiniz.
Köpeğinizin başarısı için eğitim, değişik çevreler, insanlar ile köpeklerin bulunduğu bölgelerde ve akşam saatlerinde    tekrarlanmalı ve çalışılmalıdır.

KORUMA EĞİTİMİ
Köpekleri en sık kullandığımız alandır.Koruma eğitimi köpeklerin insanlara yakınlaşması köpeklerin koruma özelliğinin insanlar tarafından keşfi ile başlamıştır diyebiliriz.Köpekler, sahibini,sevdiklerini ve bulunduğu bölgeyi yüksek derecede koruma isteği içindedirler,bu istek köpeğin ırkına bağlı olarak değişir,ancak ister küçük boy olsun ister büyük boy olsun hemen hemen her köpek koruma içgüdüsüne sahiptir.
Koruma köpeğinin hem görüntü olarak hem de koruma ve savaşma güdüsü olarak caydırıcı olması gerekir.Bu yüzden büyük çoğunlukla eğitime Alman Çoban Köpeği,Doberman,Belçika Çoban Köpekleri,Rottweiller,Mastif,Staffordshire Bull Terrier gibi ırklar kabul edilir,başka ırklarda koruma eğitimi alabilir.Yalnız her Alman Çoban Köpeği veya her Doberman koruma eğitimi için uygun olmayabilir.Koruma eğitimine kabul edilecek köpekte aranılan en büyük özellikler yüksek koruma,savaşma içgüdüsü ve en önemlisi cesarettir.Eğitime kabul edilecek köpekler çeşitli testlere tabii tutulur bu testleri başarı ile geçen ve zaman içinde kendini geliştiren köpeğin eğitimine başlanarak göreve hazır hale getirilir.
İleride başarı gösterileceğine inanılan yavrular sekizinci haftadan itibaren eğitime hazırlanmaya başlar.Yavru çok iyi bir şekilde sosyalleştirilir ve ısırma ve savaşma ve cesaret özelliklerinin geliştirlmesine çalışılır.İlk önce köpeğin korkmadan ısırması için köpek eğitmeni tarafından bez parçaları ile oynatılır,yavru eğitmenin tuttuğu bezi yakalar ve çekiştirerek elinden alır bu arada yavrunun ileride tanışacağı ve kötü niyetli kişilerin muhtemelen kullanacağı sopa da eğitmenin elinde hazırdır ve köpeğe hiç
  bir vuruş yapılmadan sadece küçük dokunuşlar ile aslında sopanın korkulacak bir şey olmadığı yavruya anlatılır.
İlk anlarda köpeğin ısırmasına teşvik edici malzemeler ve oyuncaklar da sıkça kullanılır.
Belli bir aşamaya gelmiş yavru yabancı bir kişinin elinde bulunan beze yönlendirilir ve aynen eğitmenin elindeki bezi aldığı gibi yine yabancı kişinin elindeki beze saldırır ve bu bezi kısa bir savaştan sonra kazanır.Bu anda köpeğe bezi kaptıran kişi köpeğe cesaret vermek için korkmuş gibi yapar ve köpeğin karşı saldırısında geriye doğru çekilerek köpeği ödüllendirir.Karşısındaki insandan kendini üstün ve güçlü görmeye başlayan  ve beze korkmadan saldıran köpek,eğitmeni tarafından yedekli olduğu halde, koşarak kaçan kötü adamı takip etmesi ve yine kötü adamın elindeki beze saldırması için teşvik edilir ve eğitim bir dönem bu şekilde davam eder.Köpekte giderek güçlenen  cesaret ve savaşma iç güdüsünü geliştirmek için bir üst basamağa geçiş yapılır.Bundan sonra köpek   hassas diş ve çene yapısına zarar vermeyecek olan yumuşak kolluk ile çalıştırılmaya başlanır.Bu an içerisinde yinr köpeğe yabancı bir kişi kötü adam rolünü oynar ve köpek bu yabancı kişinin kullandığı kolluğa saldırarak parçalamak ister.Kolluğa saldıran köpek artık gerçek olarak koruma eğitimi altına girmiştir ve  daha zor şartlar altında eğitime tabii tutulur.Köpeğin çene ve diş yapısı geliştiği zaman köpek gerçek sert kolluk ile tanıştırılmaya hazırdır.
Köpeğin sadece kolluk giyen bir kişiye saldırmaması için eğitim dönemi içinde köpek bite suit,gizli kolluk gibi yardımcı araçlar ile ağızlık kullanılarak normal giyimli kişiler ile birlikte çalıştırılır.Koruma eğitimi hazırlık devresinde yavrunun cesaretini kırmamak için temel itaat eğitimi ve sert komutlar verilmez,ancak yavru tamemen pozitif yöntemler kullanılarak temel itaat komutlarına uyum sağlaması için çalışılır.Köpekte koruma görevi için istenen çeşitli özellikler oluştuğunda ki bu yaklaşık 12 ay içinde olur ve köpek bu aydan sonra temel itaat eğitimine alınır. 

NARKOTİK EĞİTİMİ
Tartışmasız köpeklerin bizlere en çok yarar sağlayan görevlerinden biridir.Bugün dünya da birçok narkotik köpeği görevinin başında uyuşturucu kaçakçıları ile mücadele içindedir.Bu sevimli köpekler, tonlarca narkotik maddeleri bulmuşlar ve bulmaktadırlar.Bu yönleri ile birçok kişinin hayatını kurtardıkları bir gerçektir
Birçok kimse narkotik köpeği eğitimde köpeklere uyuşturucu madde verildiğini ve köpeğin bir uyuşturucu bağımlısı olduğunu  köpeğin uyuşturucu aradığı zaman bu maddeye ulaşıp onu yemeye çalıştığını düşünmektedir.Bu düşünce tamamen yanlış olmakla birlikte çok küçük olarak doğru bir yanıda vardır.Narkotik köpeği,eğitim süresi ve  görevde kaldığı süre içinde narkotik maddelerin kokusu ile iç içe olmaktadır(Kesinlikle direkt olarak temas etmez) Örneğin bizler daha doğrusu esrar içilen yerde bulunan kişiler nasıl bu maddeden etkileniyorlar ise köpeklerde bu maddelerin kokusundan bir  bakıma etkilenmektedirler.Biliyorsunuz ki köpeğin koku alma duyusu bizden kat kat yüksek durumda.
Bu yanlış inanışı açıkladıktan sonra doğrulara aşağıda değinelim.
Narkotik eğitimi en eğlenceli eğitim alanlarından biridir.Çünkü bu eğitimde köpek ile sürekli bir oyun içinde olmakta ve minimum düzeltmelere gerek duyulmaktadır.Herşey köpeğin içgüdülerine ve oyununa bırakılır.Köpek bir eğitim aldığının farkında bile değildir,her zaman çok neşeli olarak size bakar ve yaramaz bir çocuk gibi sürekli  oyun ve hareket isteği içindedir.
Narkotik eğitimene alınacak köpek için bazı testler uygulanır ve bu testleri başarı ile geçen köpek eğitime kabul edilir.Genelde bu testlere katılan köpekler bebeklik döneminden bu yana izlenmektedir ve büyük bir olasılıkla yavruların anne veya babasıda narkotik eğitimi almıştır.Köpeğin cevap vermesi istenilen testler şunlardır.
  • Oyun Oynama İsteği: Narkotik köpek eğitiminde aranılan en önemli özelliktir.Köpek top ile veya başka bir oyuncağı ile en üst decede oynama isteği içinde olmalı ve yorulduğunda bile oyuna istekli olmalıdır.Oyun oynama isteği çok yüksek olan köpek narkotik eğitimde başarıyı yakalayabilir ve görevini çok istekli olarak yerine getirir.
  • Dengeli Huy Testi:Köpeğin değişik durumlara verdiği cevap ölçülür.Örneğin insanlardan,yüksek ses ve ani hareketlerden korkmaması gibi.
  • Retrieve Testi: Köpek atılan bir nesneyi geri getirmeli,değişik cisimlerde tereddüt etmemeli ve yorulduğu zaman bile oyuna devam etmeli.
  • Azimlilik Testi:Saklanan veya gömülen oyuncağı heyacanlı bir şekilde bulunduğu yerden çıkarması istenir.
  • Su Testi:Değerlendirme esnasında yorulan köpek su birikintisinin veya küçük bir derenin önüne getirilir ve oyuncağı derenin diğer yakasına atılır.Adaydan istenilen davranış su içmeden direkt olarak karşıya geçmesi ve oyuncağı aramasıdır.
  • Yiyecek Testi: Oyuncak bir yiyeceğin yanına atılır ve köpeğin tepkisi ölçülür.
  • Avı Arama Güdüsü: Köpek doğal ortamda koku ile avını takip edebildiği gibi burada da uzağa ve yüksek otların arasına atılan oyuncağı uzun süre aramalı ve bulana kadar aramaktan vazgeçmemelidir.
  • Eğitimen - Oyuncak Testi: Köpek eğitmenin yanında olduğu halde,oyuncağı kafesin yada başka bir kapının üstünden diğer tarafa bırakılır,köpek oyuncağına ulaşmaya çalışırken eğitimen geri doğru çekilerek köpeğin görüş sahasından çıkar.İstenilen davranış köpeğin oyuncağını almak için büyük bir istek duyması ve bu arada eğitmenini takip etmemesidir.    
Eğitim için aranan nitelikleri taşıyan köpek yukarıdaki testlerden başarı ile geçtikten sonra eğitime başlanır.Yukarıda değindiğimiz gibi köpek eğitimin hiç bir aşamasında narkotik maddeler ile temas etmemektedir.Narkotik maddeler özel olarak hazırlanan  çeşitli madde ve değişik şekillerden yapılan oyuncaklar içine saklanır ve bu oyuncaklar ile köpek oynatılarak köpeğe narkotik maddenin kokusunun aslında oyuncağın kokusu olduğu anlatılmaya çalışılır.Yani sizin de televizyonlarda gördüğünüz  gibi köpek narkotik maddenin kokusunu arar ama düşüncesi oyuncağına ulaşarak onunla oynamak, neşeli vakit geçirmektir.
FloryNarcotics.jpg (6428 bytes)
Bu oyuncakların içine dört adet farklı narkotik madde konulabilir.Çünkü araştırmalar köpeğin koklayış esansında dört adet farklı maddeyi ayırt edebildiğini göstermiştir.Bazı uyuşturucu kaçakçıları köpeğin koku almayacağını düşünerek maddeleri benzin,mazot yada daha değişik keskin kokuların içlerine saklamaktadır.Ancak bu işe yaramaz çünkü  köpek bu durum   için eğitim döneminde eğitilmiştir.Unutmasınlar ki köpeğin burnundan kaçış yoktur.
Narkotik köpeğine koruma veya başka bir görev verilmez çünkü köpeğin sadece narkotik maddeyi bulması başka bir şey ile ilgilenmemesi gerekir ve köpek eğitim anında da çeşitli testlere tabii tutularak da  görevini en iyi şekilde yerine getirmesi istenir.
Narkotik eğitimi bu kadar eğlenceli olmasına rağmen,köpeğin görevini en iyi şekilde yapması için çoğunluk ile kapalı tutulur.Köpeğe oyun izni   yalnızca görev sonunda verilir.Köpeğe anlatılması gereken,görev  yerine gelindiği  ve kafesinden çıktığı anda eğitmeninin gösterdiği bölgeyi araması ve bu arama nekadar uzun sürse bile bulana kadar devam etmesidir.Köpek yalnızca bu aramanın sonucunda  oyun oynayacağını bilmelidir,eğitminde   köpeği  uyarması gereklidir.Yani heyacanlı bir şekilde o da aramaya devam ederek, narkotik maddeyi bulmaya yardımcı olmalıdır.Köpek maddeyi  işaret ettiği anda eğitmen köpeği daha da heyacanlıdırarak maddeyi ortaya çıkarmasını sağlar yada biraz köpeği motive ettikten sonra yanında taşıdığı topu veya köpeğin sevdiği oyuncağı orataya çıkarır ve köpek ile heyacanlı ve aktif bir şekilde oyuna başlayarak, köpeğe hem ödülünü verir hem de bu zehirli maddeleri bulduğu için teşekkür eder.Bu oyundan sonra köpek yine dinlenmesi için kafesine alınır.  
Narkotik eğitimi için en uygun ırklar; Golden Retriver - Labrador Retriever - Alman Çoban Köpeği - Cocker Spaniel gibi koku alma duyusu yüksek köpeklerdir.
Konumuzla alakalı olduğu için belirtelim, narkotik maddeleri bulmak için domuzlara daha eğitim verilmektedir.

BOMBA EĞİTİMİ
Bu eğitimin alanında köpeğe saklı olan bombayı bulması öğretilir.Köpekten istenen özellikler ve seçim aşamaları narkotik köpeğinde aranan özellikler ile aynıdır.
Bomba köpeğinin eğitiminde narkotik köpek eğitimine benzemektedir ancak aradaki tek fark köpeğin bombayı bulduğunda dokunmamasını sağlamaktır.Narkotik köpeği ise uyuşturucuyu bulduğu anda heyacanlı ve istekli bir şekilde uyuşturucuyu bulunduğu yerden çıkarmak istemekte idi.
Köpeğin  bombayı bulduğu anda oturması istenir,çünkü köpek oturur durumda bomba ile teması minimum derecede sağlanır.Eğer yatması istenseydi,köpek yatarken bombaya dokunabilir ve mekanizmayı harekete geçirebilirdi.Bomba köpek eğitimde diğer bir farklılık ta,eğitim dönemi içinde çelişki eğitimine büyük önem verilmesidir,ancak bu şekilde köpeğin bombaya dokunmaması sağlanır ve eğitmen köpeğin güven içinde bombayı işaret ettiğinden kesinlikle emin olduktan sonra,görev arkadaşını yani köpeğini gerçek göreve çıkarır.
Bomba aramak için eğitilen köpek hertürlü patlayıcı maddeyi bulabilir,bunlardan bazıları;
  • C-4,C-3    Sikloid Trinitrohrksahidro Es Triaizin         Patlama Menzili  7.576 m/sn    
  • PETN        Pantaeritrol Terranitrat                              Patlama Menzili  8,182 m/sn
  • TRINITRO TOLUEN                                               Patlama Menzili  6.364 m/sn
  • AMONYUM NİTRAT  Su Jölesi                          
  • NİTROGLİSERİN                                                    Patlama Menzili  5.757 m/sn
  • KARA BARUT
  • DUMANSIZ BARUT   
    ARAMA&KURTARMA EĞİTİMİ
    HAYAT KURTARAN KÖPEKLERİN ÖYKÜSÜ

    Bu güne kadar binlerce insan hayatı köpekler tarafından kurtarılmıştır,çoğu insan yeni yaşamlarını,görevi insan hayatını kurtaran köpeklere borçludur.Büyük 17 Ağustos  depreminde  bu sevimli ve sadık dostlarımızın nasıl çalıştığını hep birlikte izledik,dökülen kireçlerin burunlarını ve solunum yollarını tahrip etmesine rağmen yıkıntıların arasında çaresiz ve son bir umut dileyen insanları işaret ettiler,onları buldular ve hepsinin hayatını kurtardılar.Üzülecek bir yan ise bu değerli köpeklere yabancı ulusların sahip olması ve eğitmeleri idi.Bizler her alanda olduğu gibi köpek eğitiminde de geri durumdayız   ve bu sevimli yaratıkların değerini yeterince anlayamıyoruz.Onları büyük bir cahillik ve acımasızlıkla çöp kamyonlarında preslliyor,hastalıklı diye öldürüyoruz.Umarım insanlarımız yakın bir zamanda bu değerli dostlarımızın değerini anlarlar.
    Arama&Kurtarma eğitimde köpekler iz takip eğitiminden farklı olarak çoğunlukla vücut kokumuzu kullanarak bizleri bulmaktadır.Bizim duyamadığımız bu koku ölü hücrelerimiz tarafından çevreye yayılır ve köpekler tarafından çok net bir şekilde hissedilir."Rafts" olarak bilinen bu hücreler dakikada 40.000 adet ile  kişinin kendine özgü olan kokusunu  atmosfere taşır.Bu koku rüzgar ve diğer atmosfer olayları ile uzaklara taşınabilir ve dağılabilir.
    Kurtarma köpeği eğitimi küçük yaşlardan itibaren başlar.Yaşlı köpeklerde eğitime kabul edilir,ancak yedi,sekiz haftalık  bir köpeğin eğitimi ve sahibi ile aile üyelerine bağlılığı daha kuvvetli olacağı için eğitim başlangıcı için yavru köpekler tercih edilir,ayrıca yaşlı köpeğin geçmişte yaşadığı tecrübeler ile sosyalleşme aşamaları tam olarak bilinemez.Doğru şekilde sosyalleşmemiş,insanları,doğayı, kısacası dünyayı iyi tanıyamamış bir köpeğin arama&kurtarma eğitiminde başarılı olması güçleşir hatta imkansızdır.Eğitime tabii tutulacak köpek tamamıyle insan dostu olmalı,hayatı sevmelidir. 
    Yavru köpek bazı testlere tabii tutulur;
    • Yüksek derecede koku alma düzeyi.
    • Narkotik ve bomba eğitiminde olduğu gibi, yüksek derecede oyun oynama isteği.
    • Yüksek derecede zeka düzeyi,eğitilebilirlik ve eğitmenine bağlılık.
    • Uzun kürke ve kısa kürke sahip ırklar ikinci derecede değerlendirilir.Uzun kürklü ırklar sıcak yaz aylarında,kısa kürklü ırklar ise hem sıcak yaz aylarıa hem de kış aylarının çetin şartlarına dayanıklı değildir.
    • Kısa buruna sahip ırkların koku alma duyuları zayıftır.
    • Köpek vahşi yaşama uyum sağlayabilmelidir.Çoğunlukla küçük ve evde beslenen köpekler ihtiyaca cevap veremezler.En uygun ırkları Alman Çoban Köpeği,Golden Retriever ve Labrador Retriever olarak sıralayabiliriz.Diğer uygun ırklarda eğitime kabul edilebilir.
    • Köpeğin hareketli ve çevik olması istenir.Önüne çıkan engelleri aşabilmelidir.
    • Yavru kendine güvenen,araştırıcı,korkusuz ve dost canlısı olmalı saldırganlık ve ürkeklik göstermemelidir.Köpeğin anne ve babasıda gereken özellikleri taşımalıdır.
    •  Köpeğin karakterini ölçecek diğer test yöntemlerinede başvurulur.
    Seçilen yavru köpeğin eğitimine başlanır.Eğitim yedi ana bölümden oluşmaktadır.
    •
  • Kaçış Oyunu.
  • Görsel İpuçları  İle Eğitim.
  • Zorluluk Derecesinin ve Arama Süresinin Geliştirilmesi.
  • Görsel Olmayan İpuçları İle Eğitim.
  • Öğrencinin Arama Becerisinin Geliştirilmesi.
  • Yaralı İnsanın Bulunması ve Haber Verilmesi..
  • Öğrencinin Arama Becerisinin Test Edilmesi ve Geliştirlmesi.
  •  
Seçilen yavru köpek yanında eğitmeni ve yardımcı bulunduğu halde açık araziye çıkartılır.Kısa bir süre köpeğin kendini rahatlatmasına izin verdikten sonra eğitmen veya köpeğe yakın olan kişi elinde köpeğin oyuncağı ile oynar ve köpeği heyacanlandırır.Bu arada yardımcı köpeği tutmaktadır,köpek yeteri kadar heyecanlandığı anda eğitmen ileri doğru koşar ve köpeğine seslenir, bir ağaç arkası veya köpeğin kolayca ulaşabileceği başka bir yere saklanır bu anda yardımcı ileriye doğru atılmak isteyen köpeği bırakır ve köpeğe"Bul" veya "Ara" komutunu verir aynı zamanda köpek ile heyecanlı bir şekilde konuşarak onu aktif
tutmak ister. Köpek saklanan kişiyi bulunca hemen ödülü verilmesi gerekir.Bu ödül başta sevgi ve daha sonra aktif bir çekiştirme, ağaç dalının yada   tenis topunun retrieve amacı ile atılmasıdır.Bu oyun köpeği sıkmadan günde iki-üç kez haftada beş-altı kez tekrarlanır.
Arama&Kurtarma eğitimin ana teması bu şekildedir.İleriki aşamalarda yine aynı yöntem ile fakat daha zor oyunlar oynanır.Yukarıdaki sıralamada olduğu gibi önceleri köpek kişinin saklandığı yeri görür ve hemen gördüğü yere gider,bu arada kişinin vücut kokusunu da almaktadır.Daha sonra köpek kişinin saklandığı yeri görmez ama kişinin kaçarak saklandığını bilmektedir,bu dönem içerisinde saklanan kişi köpeğin kendisini bulması için el çırpabilir veya köpeğe seslenebilir.Bir diğer aşamada ise ses çıkartılmaz ve köpeğin tamaman koku ile saklanan kişiyi bulması istenir.Köpek eğitimde aşama ve başarı kaydettikçe arama alanı genişletilir ve izler daha karmaşık şekilde bırakılır,bu arada köpeğe saklanan kişiye ait eşyalar koklatılarak kokunun aslında kaybolan   kişiye ait olduğu anlatılmaya çalışılır.
Arama&Kurtarma eğitimi çeşitli branşlara ayrılır.Her branş kendine özgü eğitim teknikleri içerir   ve köpek bir branşta uzmanlaşır.

  • Arazi Arama Eğitimi..

  • Çığ Arama Eğitimi.

  • Deprem&Yıkım Arama Eğitimi.

  • Göl Arama Eğitimi.

    İZ TAKİP EĞİTİMİ
    Köpeklerin en sık ihtiyaç duyulduğu alanların başında gelir.Bugün iz takip eğitimi almış olan köpekler suçluların yakalanmasında,kayıp kişilerin bulunmasında ve insanların hayatlarını kurtarmada büyük rol oynamaktadırlar.   
    Şüphesiz ki köpeklerin en büyük özelliği koku alma ve koku tanıma özelliğidir.Koku köpek dünyasında büyük önem taşır,bireyler koku yoluyla birbirlerini tanır,bölgelerini belli eder ve iletişim kurarlar.Ataları kurtlar gibi köpeklerde  biz insanlardan farklı olarak  avlarına,avın vücut kokusunu ve zemine bıraktığı kokulardan takip ederek ulaşırlar,bizim tarih öncesi atalarımız ise gözleri ile avı takip etmekte ve yine bu duyularını kullanarak kendilerine rakip diğer avcılardan korunurlardı.Bu yüzden köpekler koku alma duyularına oldukça güvenirler.Araştırmalara göre biz insanlar ve primatlar 4.000 adet değişik kokuyu tanımlayabiliyor ve hatırlayabiliyoruz,köpeklerin ise kaç çeşit kokuyu birbirinden ayırt edebildikleri henüz açığa çıkmamıştır ve bize hayal bile edemeyeceğimiz değerler verebilirler.  
    Köpek bir iz takibini yaparken üç türlü koku yayılma şeklini kullanırlar.Bunlar;
    Vücut kokusu her kişinin kendisine has sahip olduğu kokudur ve bizler aslında farkedemezsek bile her kişiye özel ve  birbirlerinin aynı olmadığı kokuları  çevreye yaymaktadırlar bu koku kişiye özel olduğu için parmak izi niteliği taşır.Ne varki köpeğin vücut kokusunu uzun süre takip etmesi zordur.Çok sakin rüzgarsız havalarda bile bu koku çevreye yayılarak merkez özelliğini kaybeder ve köpeğe şaşırtıcı bilgiler verebilir.Soğuk günlerde koku zemine yakın kalabilir,kaya,ağaç ve çalılar üzerinde kalabilir,ancak özellikle sıcak günlerde zeminin ısınması ve termik özelliğinin ortaya çıkması ile koku atmosferin yüksek kesimlerine taşınır.Kapalı alanlarda ise köpekler bu kokuyu daha rahat bir şekilde takip edebilirler ancak değişik kokular ile karıştığında takibi zorlaşabilir.
    Vücut kokusu atmosfere karıştığı zaman   ise,daha uzağa erişebilir, koku köpek tarafından alınabilir,tanınabilir ancak yeri kesin olarak bulunamaz çünkü rüzgar ile koku bulunduğu merkezden çok uzaklara taşınabilir hatta değişik yönden esen rüzgarlar ile farklı bölgelere yayılabilir ve köpeğin kokuyu takip etmesi çok güç hale gelebilir.Değişik yönlerden koku geldiği için köpek zigzag hareketler çizer,tekrar geriye döner veya çok ileri gidebilir.Arama&Kurtarma eğitimli köpekler her üç türlü kokuyu özellikle vücut ve zemine bırakılan kokuyu takip ederek görevlerini yerine getirirler.
    Köpeğin en rahat takip edebildiği koku ise kişinin hareket ederken ayakları vasıtasıyla zemine temas ettiği anda bıraktığı kokudur.Rüzgar ve hava şartlarında diğer yolla yayılan kokulara nazaran daha dayanıklıdır ve kişinin yerini çok daha merkezcil bir biçimde belirtir.Bu yönleri ile çok güvenlidir ve köpek kolayca ve hızlı bir biçimde takip edebilir.Köpek bu kokuyu nemli,çim ve kumlu arazilerde kolayca takip etmesine rağmen asfalt,donmuş bölgeler ve kayalık alanlar takibi zorlaştırabilir.Ancak iyi eğitilmiş ve görevini istekli yapan köpekler bu anlarda da kokuyu takip edebilir. 
    Köpeğin eğitimi ise küçük yaşlarda başlar;
    Yavrunun sahibine bağlılığı ve onun yanında olma isteği kullanılır.Eğitmen köpek ile kısa bir süre oynadıktan sonra saklanır bu arada yardımcı köpeği heyacanlandırarak sahibin nerede olduğunu bulması istenir.Köpek heyacanlı olarak sahibini arar ve bulur.Bu anda köpek ile heyecanlı ve aktif bir şekilde oyuna başlanır.Bu yöntem günde birkaç kez tekrarlanır.Bu yöntem içinde köpeğin sevdiği yiyeceklerde kullanılır,köpeğin ayak izini takip edebilmesi için eğitmen saklanırken bastığı yerlere köpeğin sevdiği yiyecekleri koyar ve köpeğin hem derin bir biçimde burnunu kullanması hemde ayak izini takip ettiği anda yiyecek bulması ve sonunda ise sevdiği insanı bulacağı anlatılır.
    Köpek biraz büyüdüğü ve oyuncaklara ilgisi geliştiği anda oyuncaklar devreye sokulur.Bu yöntem özellikle Arama&Kurtarma köpeklerinin eğitiminde kullanılır ve amaç köpeğin vücut kokusunu takip edebilmesini sağlamaktır.Köpeğin sevdiği oyuncak genelde tenis topu ve çekiştirme oyuncakları ile köpeği heyacanlandırdıktan sonra eğitmen saklanır, köpek sizi heyecanlı bir şekilde aramaya başlar ve sonunda bulur bu anda oyuncak köpeğe sunulur ve heyacanlı bir şekilde köpekle oyun oynayarak köpeğe ödülü verilir.
    Köpeğin ayak izini takip etmesi içinde yiyecekler kullanılır.İlk önceleri evde veya dışarıda yiyecekler sıra ile dizilir ve köpek bu sırayı takip ederek lezzetli yiyecekleri yer.İleriki günlerde eğitmen köpeğini alarak dışarı çıkar ve yardımcı köpeği yedekler.Biraz nemli arazide köpeğin yanından birkaç küçük adım atar ve her adıma bir veya birkaç yiyecek bırakılır,nemli arazide çalışmanın özelliği ise ayak izinin köpek tarafından görülmesini sağlamaktır.Bu iz hattını oluştururken köpek sizi meraklı bir biçimde izlemektedir,daha sonra eğitmen köpeğin yanına gelerek yardımcıdan köpeğini alır ve her izi ve yiyeceği eli ile yakın bir biçimde işaret ederek köpeğin bu hattı takip etmesini sağlar.Hattın sonunda ise köpeği daha çok yiyecek veya oyun beklemektedir.
    Bu şekilde devam ederek köpeğin kokuyu takip etmesi ileri seviyelere taşınır.Köpeğe izi kaçırmadan dönüşler öğretilir,hatalar düzeltilir.Eğitimin ileri safhalarında keşisen izler üzerinde köpek çalıştırılır ve köpeğin ilk gösterildiği izi takip etmesi sağlanır.Ayrıca takip hattı üzerinde,kokuyu takip ettiği kişiye ait olan eşyaların bulunması da köpeğe öğretilir.Köpek eşyayı bulduğu anda yatarak eşyayı ön elleri arasında eğitmenine gösterir. 
    Eğitimini tamamlayan köpekler yarışmalarda becerilerini jüriye ve seyircilere sunarlar.Bu yarışmalarda köpeklerden 20-30 ve 50 dakika önce yabancı bir kişi tarafından bırakılan izleri takip etmesi istenir.Bu iz hattı üzerinde 2-4 dönemeç ve yine 2-3 kadar da köpeğin bulması istenilen personel eşyaları bırakılır.İz takip köpeklerine çeşitli derecelerde verilir;



    • Etiketler: , , , ,

    1 yorum:

    PetOkulu dedi ki...

    çok güzel bilgiler temel itaat eğitimi evcil hayvanlarınız için çok önemlidir. verdiğiniz bilgiler çok güzel

    8 Mart 2020 21:34

    Yorum Gönder

    Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)

    Blogger Template created with Artisteer by LeoNiDas.